Czym są oleje bazowe i nośnikowe?

Olej bazowy, nazywany również olejem nośnikowym lub kosmetycznym, jest olejem roślinnym, który może stanowić bazę do mieszanek z olejkami eterycznymi. Pomaga rozprowadzić niewielką ilość olejku eterycznego na większej powierzchni skóry i zmniejszyć jego stężenie w gotowej mieszance.

Oleje bazowe różnią się od olejków eterycznych składem, konsystencją i sposobem stosowania. Są tłuste, znacznie mniej lotne i zazwyczaj mają delikatniejszy aromat. Olejki eteryczne są natomiast skoncentrowanymi, intensywnie pachnącymi substancjami roślinnymi. Amerykańskie National Center for Complementary and Integrative Health wskazuje, że przy stosowaniu na skórę olejki eteryczne najczęściej używane są w postaci rozcieńczonej.^[1]

Jak wybrać odpowiedni olej bazowy?

Nie istnieje jeden olej odpowiedni do każdego zastosowania. Przy wyborze warto uwzględnić konsystencję, tempo wchłaniania, zapach, obszar aplikacji oraz informacje zamieszczone na karcie konkretnego produktu.

• Olej ze słodkich migdałów 100 ml ma uniwersalne zastosowanie i jest wygodną bazą do masażu oraz mieszanek z olejkami eterycznymi.
• Olej z pestek winogron 100 ml ma stosunkowo lekką konsystencję, dlatego warto rozważyć go wtedy, gdy zależy Ci na mniej ciężkiej bazie.
• Olej jojoba 100 ml sprawdzi się w mieszankach pielęgnacyjnych do twarzy, ciała i włosów, zgodnie z przeznaczeniem opisanym na karcie produktu.
• Olej arganowy 100 ml można wybrać przede wszystkim do mieszanek kosmetycznych oraz pielęgnacji włosów i skóry.
• Olej z awokado 100 ml ma pełniejszą konsystencję i może być stosowany samodzielnie albo jako składnik mieszanki z lżejszym olejem.
• Olej rycynowy 100 ml jest wyraźnie gęstszy, dlatego często łatwiej używać go w niewielkiej ilości lub łączyć z rzadszym olejem bazowym.

Olej bazowy do masażu i aromaterapii

Do masażu całego ciała najwygodniejsze są oleje, które pozwalają dłoniom swobodnie przesuwać się po skórze i nie wchłaniają się natychmiast. Dobrym punktem wyjścia mogą być olej ze słodkich migdałów albo olej z pestek winogron. Jojoba, arganowy lub olej z awokado można wykorzystać samodzielnie albo dodać do podstawowej bazy, zależnie od oczekiwanej konsystencji mieszanki.

Jeżeli do oleju bazowego dodajesz naturalne olejki eteryczne, nie stosuj jednej, uniwersalnej proporcji do wszystkich produktów i użytkowników. Dopuszczalne stężenie zależy między innymi od konkretnego olejku eterycznego, miejsca aplikacji, wieku użytkownika i przeznaczenia mieszanki. Zawsze sprawdź sposób użycia i ostrzeżenia podane na etykiecie oraz karcie produktu.

National Capital Poison Center zwraca uwagę, że czyste olejki eteryczne są skoncentrowane, nie wszystkie nadają się do stosowania na skórę, a rozcieńczanie w oleju nośnikowym pomaga ograniczyć ryzyko niepożądanej reakcji po bezpośrednim kontakcie.^[2]

Olej rafinowany czy nierafinowany?

Określenia „rafinowany” i „nierafinowany” opisują sposób przetwarzania oleju, ale same w sobie nie rozstrzygają, który produkt będzie najlepszy w każdym zastosowaniu.

• Oleje nierafinowane zwykle zachowują bardziej charakterystyczny kolor i zapach surowca. Mogą być dobrym wyborem, gdy te cechy są pożądane w pielęgnacji lub mieszance.
• Oleje rafinowane mają najczęściej łagodniejszy zapach, bardziej neutralny charakter i mogą być wygodniejsze jako baza, która nie powinna konkurować z aromatem olejku eterycznego.

Przed zakupem sprawdź opis konkretnego oleju, ponieważ konsystencja, zapach, sposób otrzymywania i zalecenia dotyczące stosowania różnią się pomiędzy produktami.

Oleje bazowe do pielęgnacji skóry i włosów

Wiele olejów bazowych można stosować nie tylko jako nośnik olejków eterycznych, lecz także jako samodzielny kosmetyk lub składnik własnej mieszanki pielęgnacyjnej. Do twarzy i niewielkich obszarów zazwyczaj wystarcza mała ilość produktu. Do masażu ciała lub pielęgnacji długich włosów wygodniejsze mogą być większe opakowania.

W przypadku skóry wrażliwej, alergii na orzechy lub wcześniejszych reakcji na kosmetyki roślinne wykonaj próbę na niewielkim obszarze skóry. Oleju nie należy aplikować na podrażnioną lub uszkodzoną skórę, jeżeli producent nie przewidział takiego zastosowania.

Jaką pojemność oleju wybrać?

• 100 ml to praktyczna pojemność do poznania właściwości konkretnego oleju, przygotowywania mniejszych mieszanek oraz pielęgnacji wybranych obszarów.
• 250 ml będzie wygodniejsze przy regularnym masażu, pielęgnacji całego ciała lub częstym przygotowywaniu mieszanek. Wersje z pompką ułatwiają dozowanie większej ilości produktu.

Jak przechowywać oleje bazowe?

Olej przechowuj w szczelnie zamkniętym opakowaniu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Zawsze uwzględniaj termin przydatności oraz zalecenia producenta. Zmiana zapachu, koloru lub konsystencji może świadczyć o pogorszeniu jakości produktu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olej bazowy i olej nośnikowy to to samo?

Tak. W aromaterapii oba określenia są zwykle stosowane w odniesieniu do roślinnego oleju służącego jako baza do rozcieńczania olejków eterycznych. Można spotkać również określenie „olej kosmetyczny”.

Jaki olej bazowy wybrać do masażu?

Dobrym punktem wyjścia jest olej ze słodkich migdałów albo z pestek winogron. Ostateczny wybór zależy od oczekiwanej konsystencji, szybkości wchłaniania, zapachu oraz indywidualnej reakcji skóry.

Czy olej bazowy można stosować bez olejku eterycznego?

Wiele olejów bazowych można stosować samodzielnie do masażu albo pielęgnacji skóry i włosów. Zawsze należy jednak sprawdzić zastosowanie wskazane na etykiecie i karcie wybranego produktu.

Czy olej bazowy można dodać do dyfuzora?

Nie należy zakładać, że olej bazowy nadaje się do każdego dyfuzora. Tłuste oleje roślinne mogą być niezgodne z konstrukcją urządzenia. Do dyfuzora stosuj wyłącznie substancje dopuszczone w jego instrukcji.

Czy oleje bazowe są przeznaczone do spożycia?

Nie, chyba że konkretny produkt został jednoznacznie oznaczony jako spożywczy. Oleje kosmetyczne i nośnikowe należy stosować wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem podanym przez producenta.

Czy każdy olejek eteryczny można stosować na skórę po rozcieńczeniu?

Nie. Samo rozcieńczenie nie oznacza automatycznie, że dany olejek nadaje się do stosowania na skórę. Należy sprawdzić przeciwwskazania, dozwolony sposób aplikacji i informacje bezpieczeństwa dotyczące konkretnego produktu.

Źródła

1. National Center for Complementary and Integrative Health, „Aromatherapy”: https://www.nccih.nih.gov/health/aromatherapy.
2. National Capital Poison Center, „Essential oils: Poisonous when misused”: https://www.poison.org/articles/essential-oils.